Tổng quan về điện toán đám mây¶
Tóm lược nội dung
Bài này trình bày sơ lược về điện toán đám mây.
Khái niệm¶
Điện toán đám mây
Vừa là mô hình công nghệ, vừa là mô hình dịch vụ cho phép cá nhân và tổ chức phân phối, khai thác và sử dụng các tài nguyên dùng chung như máy chủ, thiết bị lưu trữ, cơ sở dữ liệu và phần mềm thông qua kết nối Internet.
Các tài nguyên này được đặt tại các trung tâm dữ liệu (mà chúng) phân tán về mặt địa lý và luôn trong trạng thái sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu của người dùng.
Thay vì phải bỏ chi phí lớn để sở hữu và tự duy trì cơ sở hạ tầng phần cứng cũng như phần mềm, người dùng chỉ cần đăng ký thuê bao dịch vụ điện toán đám mây và trả phí theo mức độ sử dụng thực tế.
Đặc điểm của điện toán đám mây
Theo NIST (Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc Gia Hoa Kỳ), điện toán đám mây gồm có năm đặc điểm cơ bản sau đây:
-
Năng lực truy xuất trên phạm vi rộng
- Đặc điểm: Các dịch vụ đám mây luôn sẵn sàng phục vụ qua không gian mạng Internet.
- Lợi ích: Người dùng có thể truy cập dữ liệu và ứng dụng từ bất kỳ đâu, bằng nhiều loại thiết bị khác nhau.
-
Năng lực cho phép tự phục vụ
- Đặc điểm: Người dùng có thể tự thiết lập, nâng cấp hoặc quản lý các tài nguyên điện toán đám mây một cách tự động khi có nhu cầu.
- Lợi ích: Người dùng có thể thao tác trực tiếp trên giao diện web hoặc app mà không cần sự can thiệp từ phía nhà cung cấp dịch vụ.
-
Năng lực gom nhóm tài nguyên
- Đặc điểm: Nhà cung cấp tập hợp các tài nguyên phần cứng thành một "hồ chứa" chung để phục vụ đồng thời cho nhiều người dùng khác nhau.
- Lợi ích: Tài nguyên được cấp phát và thu hồi linh hoạt theo thời gian thực, giúp tối ưu hóa hạ tầng, tiết kiệm chi phí và bảo đảm hiệu năng hệ thống.
-
Năng lực co giãn quy mô
- Đặc điểm: Tài nguyên đám mây có khả năng tự động mở rộng hoặc thu hẹp dung lượng một cách nhanh chóng.
- Lợi ích: Đáp ứng tức thì khi lưu lượng truy cập tăng đột biến và giúp doanh nghiệp không bị lãng phí tài nguyên khi nhu cầu giảm xuống.
-
Năng lực đo lường dịch vụ
- Đặc điểm: Hệ thống đám mây tự động theo dõi, kiểm soát và đo lường mức độ tiêu thụ tài nguyên, chẳng hạn như dung lượng đĩa, băng thông truyền tải, số lượng truy vấn.
- Lợi ích: Bảo đảm tính minh bạch, người dùng biết chính xác lượng tài nguyên đã sử dụng và chỉ phải chi trả cho đúng mức tiêu thụ đó.
Các mô hình dịch vụ¶
Dựa trên mức độ quản lý và phân cấp tài nguyên, điện toán đám mây được chia thành ba mô hình dịch vụ tiêu biểu:
-
Dịch vụ hạ tầng (IaaS - Infrastructure as a Service)
Nhà cung cấp cho thuê tài nguyên phần cứng thô gồm máy chủ ảo, không gian lưu trữ và hạ tầng mạng.
Ví dụ:
Amazon EC2, Google Compute Engine, Azure VMs. -
Dịch vụ nền tảng (PaaS - Platform as a Service)
Nhà cung cấp cho thuê môi trường phát triển ứng dụng hoàn chỉnh, bao gồm hệ điều hành, công cụ lập trình, môi trường thực thi và cơ sở dữ liệu.
Ví dụ:
Google App Engine, AWS Elastic Beanstalk, Heroku. -
Dịch vụ phần mềm (SaaS - Software as a Service)
Nhà cung cấp cho thuê các ứng dụng hoàn chỉnh, chạy trực tiếp trên đám mây và phục vụ người dùng cuối qua trình duyệt web hoặc ứng dụng di động.
Ví dụ:
Google Workspace, Microsoft 365.
Một số dịch vụ phổ biến¶
Phần lớn các ứng dụng trực tuyến mà ta dùng hằng ngày đều thuộc mô hình dịch vụ phần mềm (SaaS) của điện toán đám mây, bao gồm:
| Tính năng | Ví dụ |
|---|---|
| Học tập và làm việc trực tuyến | - Zoom - Microsoft Teams - Google Meet |
| Chia sẻ tập tin | - Google Drive - Microsoft OneDrive - Dropbox |
| Lưu trữ hình ảnh | - Google Photos - iCloud Photos - Amazon Photos |
| Văn phòng và đồ họa trực tuyến | - Google Docs - Google Sheets - Canva - Photoshop on the Web - Figma |
| Giải trí và streaming nội dung | - Netflix - Spotify - YouTube - Disney+ - Hulu |
Các nhóm dịch vụ đám mây phổ biến
Hiện nay, thị trường điện toán đám mây toàn cầu được ba nhà cung cấp lớn dẫn dắt là Amazon, Microsoft và Google. Các dịch vụ của họ được phân chia theo các nhóm giải pháp như sau:
| Nhóm giải pháp | Amazon Web Services (AWS) | Microsoft Azure | Google Cloud Platform (GCP) |
|---|---|---|---|
| Tính toán (Compute) | Amazon EC2 | Azure Virtual Machines | Google Compute Engine |
| Cơ sở dữ liệu (Database) | Amazon RDS | Azure SQL Database | Google Cloud SQL |
| Điện toán phi máy chủ (Serverless) | AWS Lambda | Azure Functions | Google Cloud Functions |
| Quản lý Container | Amazon ECS / EKS | Azure Kubernetes Service (AKS) | Google Kubernetes Engine (GKE) |
| Phân phối nội dung (CDN) | Amazon CloudFront | Azure CDN | Google Cloud CDN |
| Trí tuệ nhân tạo (AI & ML) | Amazon SageMaker | Azure Machine Learning | Vertex AI (Google Cloud AI) |
| Định danh và truy cập (IAM) | AWS IAM | Microsoft Entra ID (Azure AD) | Google Cloud IAM |
| Phân tích dữ liệu lớn (Big Data) | Amazon Redshift | Azure Synapse Analytics | Google BigQuery |
| Internet vạn vật (IoT) | AWS IoT Core | Azure IoT Hub | Google Cloud IoT Core |
| Tự động hóa (DevOps & CI/CD) | AWS CodePipeline | Azure DevOps | Google Cloud Build |
Sơ đồ tóm tắt¶
Some English words¶
| Vietnamese | Tiếng Anh |
|---|---|
| điện toán đám mây | cloud computing |
| trả phí theo hạn mức sử dụng | pay-as-you-go |
| trung tâm dữ liệu | data center |