Skip to content
level nâng cao difficulty easy updated 28/09/2026

Tổng quan về bitwise

Khái quát

Thao tác bitwise (1) là thuật ngữ để chỉ chung tập hợp các phép toán xử lý trực tiếp trên chuỗi nhị phân.

  1. wise là tiếp vĩ ngữ có nghĩa là "theo" hoặc "liên quan đến". Bitwise nghĩa là "xét riêng từng bit".

Trong C++, thao tác ở cấp độ bit giúp:

  • Tiết kiệm dung lượng lưu trữ.
  • Có thể đạt được tốc độ xử lý tối ưu.

Một số toán tử trên bit

Toán tử Tên gọi Ý nghĩa
& AND Chỉ trả về bit 1 khi hai bit ở vị trí tương ứng đều là bit 1.
| OR Chỉ trả về bit 1 khi ít nhất một trong hai bit ở vị trí tương ứng là bit 1.
^ XOR Chỉ trả về bit 1 khi hai bit ở vị trí tương ứng là khác nhau.
~ NOT Đảo ngược các bit: 0 thành 1, 1 thành 0.
<< Dịch trái (left shift) Dịch các bit sang trái p vị trí. Điền các vị trí trống ở bên phải bằng bit 0.
>> Dịch phải (right shift) Dịch các bit sang phải p vị trí. Loại bỏ các bit ở bên phải. Đối với các bit bên trái thì thì cần xét thêm.

Tạo chuỗi bit

Tạo chuỗi gồm toàn bit 0 hoặc gồm toàn bit 1.

 9
10
11
12
13
14
15
    // Tạo chuỗi bit 0
    int zeros = 0;
    cout << "Chuỗi 8 bit 0: " << bitset<8>(zeros) << '\n';

    // Tạo chuỗi bit 1
    int ones = ~0;
    cout << "Chuỗi 8 bit 1: " << bitset<8>(ones) << '\n';

Output:

Chuỗi 8 bit 0: 00000000
Chuỗi 8 bit 1: 11111111

OR

Với phép toán OR |:

  • Để bảo toàn bit b bất kỳ, ta dùng bit 0.
  • Để bật/đặt bit b bất kỳ thành bit 1, ta dùng bit 1.
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
    uint8_t n = 0b10001101;
    uint8_t mask = 0b11110000;

    // Dùng phép toán OR để bật nửa trái thành 1 và bảo toàn nửa phải
    uint8_t or_result = n | mask;

    cout << bitset<8>(n) << " (n)\n";
    cout << "OR\n";
    cout << bitset<8>(mask) << " (mask)\n";
    cout << "--------\n";
    cout << bitset<8>(or_result) << '\n';

Output:

10001101 (n)
OR
11110000 (mask)
--------
11111101

AND

Với phép toán AND &:

  • Để bảo toàn bit b bất kỳ, ta dùng bit 1.
  • Để tắt/xóa bỏ bit b bất kỳ, ta dùng bit 0.
34
35
36
37
38
39
40
41
    // Dùng phép toán AND để bảo toàn nửa trái và xóa bỏ nửa phải
    uint8_t and_result = n & mask;

    cout << bitset<8>(n) << " (n)\n";
    cout << "AND\n";
    cout << bitset<8>(mask) << " (mask)\n";
    cout << "--------\n";
    cout << bitset<8>(and_result) << '\n';

Output:

10001101 (n)
AND
11110000 (mask)
--------
10000000

Dịch trái

Dịch các bit của một số nguyên x sang trái một vị trí tương đương với nhân x với 2.

Tương tự, để tính \(2^p\), thay vì dùng vòng lặp for để nhân 2 nhiều lần, ta chỉ cần dịch bit 1 (ở hàng đơn vị) sang trái p vị trí. Độ phức tạp chỉ là \(O(1)\).

44
45
46
47
48
    int p = 3;

    // Tính 2^p
    unsigned int power = 1U << p;
    cout << "2^" << p << " = " << power << '\n';

Output:

2^3 = 8

Tạo mặt nạ trái

Mặt nạ trái là chuỗi gồm p bit thấp (nằm bên phải) đều là bit 0 và các bit cao còn lại (nằm bên trái) đều là bit 1.

Cách tạo:

  • Đảo ngược toàn bộ chuỗi bit 0 thành toàn bit 1.
  • Dịch các bit 1 này sang trái p vị trí.
52
53
54
    // Tạo mặt nạ trái
    uint8_t left = ~0 << p;
    cout << "Mặt nạ trái: " << bitset<8>(left) << '\n';

Output:

Mặt nạ trái: 11111000

Tạo mặt nạ phải

Mặt nạ phải là chuỗi gồm p bit thấp (nằm bên phải) đều là bit 1 và các bit cao còn lại (nằm bên trái) đều là bit 0.

Cách tạo:

  • Số 1 có duy nhất bit 1. Dịch bit 1 này sang trái p vị trí.
  • Đem kết quả trừ đi 1 để lật toàn bộ p bit bên phải thành các bit 1.
56
57
58
    // Tạo mặt nạ phải
    uint right = (1U << p) - 1;
    cout << "Mặt nạ phải: " << bitset<8>(right) << '\n';

Giải thích:

1U << p = 0000 0001 << 3
        = 0000 1000

(1U << p) - 1 = 0000 1000 - 1
              = 0000 1000 - 0000 0001
              = 0000 0111

Output:

Mặt nạ phải: 00000111

\(2^p - 1\)

\(2^p - 1\) luôn là một chuỗi gồm đúng p bit 1.

Mã nguồn

Code đầy đủ được đặt tại GitHub.

Tags